این نشست که در مورخه ۲۵/۵/۹۰ در سالن جلسات اداره کل آموزش و پژوهش سیما و با حضور مجریان، برنامه سازان و پژوهشگران سیما برگزار شد به آسیب شناسی اجرای برنامه های علمی پرداخته شده است.

در این جلسه آقای دکتر سروش ضمن اشاره به سه وظیفه رسانه های جمعی من جمله آموزش، سرگرمی و اطلاع رسانی گفت: منظور از آموزش نه به معنیTraining که وظیفه خانه هست و نه به معنای Teaching که وظیفه مدرسه هست؛ بلکه منظور Educate است که وظیفه رسانه است. در سه ثانیه تصویر با بهترین، عمیق ترین، اثرگذارترین و پایدارترین پیام منتقل می شود.
وی افزود می خواهیم معایب، قوت ها، علت حسن ارتباط وعلت موفقیت را از زبان خود مجریان بشنویم. می خواهیم ببینیم چه چیزی شما را موفق می کند؟ گاهی در اجرا اعجاز می کنید، گاهی یک مسئله را با بهترین زبان به مخاطب تبیین می کنید، این موضوع رازی در خود دارد. بیان کنید چه ویژگی مهمی یک مجری علمی باید داشته باشد. همانطور که می دانید اجرای علمی یعنی اینکه یک مفهوم پیچیده را عامه پسند می کند.
در ادامه حضار هر کدام نسبت به چنین ویژگی هایی اظهار نظر کرده اند که بطور مختصر در زیر می اید:
فصیحی( مجری و مدرس دانشکده صدا و سیما):
-
تسلط علمی بر اجرا
-
اطلاع از ادبیات موضوع و تلفظ درست واژه ها
-
اقناع مخاطب در خصوص اهمیت موضوع تا بتواند در سیاست هایش تصمیمی درست اتخاذ کند. مثلا در برنامه های گزارشی و ترکیبی، موضوعی در خصوص اهمیت حمل و نقل ریلی و نقش آن در توسعه مطرح می شود و مخاطبان این برنامه هم، کسانی همچون مسئولین کشوری، کارشناسان، نمایندگان مجلس، وزرا و مدیران کل هستند که باید این جماعت را قانع کنیم که بودجه بشتری اختصاص بدهند.
-
اطلاع و شناخت مجری نسبت به دوربین، استودیو، میکروفون و نحوه اجرا
-
کسی که می خواد بیاد توی برنامه باید با برنامه های ضبطی شروع کنه، سپس جملاتی کوتاه را در برنامه ترکیبی بیان کند که بخشی از اون را بعهده اش بگذارند، بعد کم کم نقشش پررنگ بشه و بیاد توی برنامه زنده
مهدی تیموری( مجری):
مطهرنیا( مجری):
-
ادبیات مدبرانه: یعنی تبدیل داده به اطلاعات، اطلاعات به دانش و عمق دادن به دانش جهت اینکه مخاطبمون را بالا ببریم.
-
رفتار هوشمندانه: اجرا باید صادقانه باشد. کس که خودش به علم احاطه ندارد چطور می تواند از کارشناس سوال کارشناسی بپرسد؟ و باید بتواند متناسب با هدف برنامه سوال مطرح کند.
-
تاثیر منتقدانه:
-
داشتن منطق اجرا: می شود راجع به شلغم در برنامه های سیاسی هم حرف زد مثلا گفت که شلغم دارای چنین ویتامین هایی است و این ویتامین ها را انسان می خورد. همین انسان در سیاست دخالت می کند و هرچه بیشتر چغندر قند بخورد سیاسی تر می شود.
-
توجه به آرایش شکلی، آرایش محتوایی و ارتباط: مجری باید هویت شناسی شود، بعد موقعیت شناسی و پس از آن ظرفیت شناسی و در آخر وی را به محیط عمل فرستاد. چون برنامه علمی مخاطبش آدم اندیشمندی است، عوام نیستند، در غیر اینصورت جنگ هفته بسازیم خیلی هم خوب است.
-
مفاهیم علمی هم باید به گونه ای بیان شود که مخاطب بفهمه و سطح علمی اش بالا بیاد
خانم نعمتی( مجری شبکه 4 و پژوهشگر سیما):
-
داشتن اطلاعات کافی، باسواد بودن
-
هوشمند بودن: شاید مخاطب برنامه کسی است که یا سیاستگذار علمی است یا ممکن است در اینده سیاستگذار بشود. بنابراین خیلی سخته که علمی را، سطحی مطرح نکنید و در عین حال با بیان ساده سطح آن را پایین نیاورید . هوشمند بودن برنامه علمی آنقدر اهمیت دارد که بداند مخاطب کیست و چگونه با آنها ارتباط برقرار کند و ارتباطش ساده و صمیمی باشد.
طناز فخاری (مجری)
محمد پیشروچی( مجری)
-
معلم بودن، وقتی معلم وارد کلاس می شود می تواند با کم هوشترین شاگرد ارتباطش را حفظ کند ، همانطور که با باهوشترین شاگردش! می دونه که مطلب را جوری حقش ادا بشه که همه شاگردانش راضی از کلاس بیرون بروند.
-
با انرژی بودن، تا مخاطب نیز با دیدن قیافه ما اون انرژی مثبت را نیز دریافت کند.
داود اسفندیاری( مجری)
-
تخصص داشتن و عامیانه فکر نکردن
-
حفظ ارتباط با مخاطب و شناخت وی
-
داشتن انگیزه بالای موفقیت در مجری و باور پذیر بودن وی
خودم:
ترکاشوند( پژوهشگر سیما):
سپیده قادری( مجری و برنامه ساز):
-
جستجوگر بودن مجری
-
پرسش سوال مورد انتظار مخاطب از کارشناس با بیان مشخص، زبان مشخص و در کوتاهترین زمان ممکن.
-
پرهیز مجری از بکار بردن واژه من می دونم در مصاحبه با کارشناس و به رخ نکشیدن دانستنش. و بیان من می دونمشون باید با طرح سوالش باشه، یعنی یه سوال هوشمندانه که نبوغ اون آدم را به رخ نکشد و در عین حال نشون بده این آدم می فهمه.
سارا شریفی( مجری و برنامه ساز)
-
مجری باید پرسشگر خوبی باشد و بتواند به درستی سوال خود را مطرح نماید؛ چون با یک سوال غلط بحث منحرف می شود.
-
دقت در مصداق سازی، بتواند مثال های ساده بیاورد تا مطالب سنگین علمی را ساده کند بنحوی که مردم متوجه بشوند و همه فهم شود.
مرضیه نظری تاج آبادی( پژوهشگر سیما)
-
مجری باید معلم باشد ولی زیرک، یک معلم خوب می تواند با بچه های شیطون هم کنار بیاید. (اشاره به مخاطبان برنامه علمی با هر نوع ویژگی رفتاری و ...)
-
در یک برنامه علمی، تهیه کننده، کارشناس و مجری هم باید علمی باشد. بنابراین چنین حلقه هایی وقتی در کنار هم شکل بگیرند موفقیت برنامه را تضمین و به اقنا و ارضای مخاطب دست خواهند یافت.
ارسیا صنعتی( مجری علمی – اقتصادی):
-
مجری باید ویژگی های لازم را داشته باشد. از لحاظ فن بیان، فن اجرا، چهره، تیپ، لباس و المان های لازم برای اجرا
-
حداقل یک محقق یا تیم نویسندگی قوی باید در کنار برنامه باشد تا نقصان اطلاعات مجری را برطرف کنند.
-
مجری الزاما نباید کارشناس اون مسئله علمی باشد تا بتواند برنامه را اجرا کند. بیننده و مخاطب عام حتی با یک بیان خوب و مجری خوب بهتر می توانند ارتباط برقرار کنند تا یک مجری- کارشناس بد. ممکن است یک کارشناس بیاریم در برنامه که اطلاعات خوبی داشته باشد اما بیان خوبی نداشته باشد.
سیاوش صفاریان پور( به قول دکتر سروش، مجری شوخ و جذاب)
-
ويژگی های عام مجری از قبیل توانایی ارتباط برقرار کردن، جذابیت ، چهره مناسب و ...
-
کوتاه نیامدن بخاطر کمبود اطلاعات کارشناس در گفتگوها و مصاحبه ها.
-
آشنایی به قواعد برنامه سازی تا تهیه کننده نتواند سرش کلاه بگذارد با کد غلطی که می دهد. لذا مجری نباید کوتاه بیاید یا عیارش آنقدر بالا بره که تهیه کننده نتواند بهش تحمیل کند که چه بگوید و چه چیزی را نگوید.
-
هراس از جامعه علمی، نکته ای است که اغلب نادیده گرفته می شود. اینقدر اعتماد به خودمون داریم که الان قدرت مطلق من هستم و این باعث می شه که من هر اضافه گویی بکنم و دل نگرانی نداشته باشم زیرا ریش و قیچی دست منه. از سوی دیگر هراس نداشتن از بیننده ای که بدلیل متول گویی و پیچیده گویی من بخواد کانال را عوض کند.
-
توانایی تبدیل موضوع علمی به بیان ساده و وفاداری به مفهوم علمی
محسن خوشنویسان( مجری)
میلاد اسلام زاده ( مجری)
-
اول باید مجری بود و سپس علمی
-
شناخت زبان رسانه، زبان بدن( Body Language)، اصول روانشناسی مخاطب، و اصول مصاحبه
-
ساده سازی: وی با اشاره به سخن جان اسنو گفت، مجری یک ژورنالیست فرست کلاس است که قدرت ارتباط برقرار کردن بسیار بالایی دارد.
-
جذابیت: در دکور، در حرکت دوربین، در حرکات مجری . ...
-
تسلط به زبان انگلیسی تا لغات تخصصی را به اشتباه به کار نبریم.
-
فرشید فهیم( مجری برنامه سلامت باشید شبکه 3)
-
مجری باید پیچیده فکر کنه و ساده صحبت کنه
-
در برنامه های تلویزیونی که مجری محورند و مخاطب پای تلویزیون نمی نشیند و جنبه رادیویی پیدا می کند باید نکات جذاب را به متن برنامه افزود تا با استقبال و همراهی مخاطب روبه رو شود.
-
در برنامه می باست 20 درصد صحبت کردن به مجری و 80 درصد به کارشناس اختصاص یابد
-
آموزش، آموزش و آموزش از سوی دست اندرکاران سازمان
علیرضا خنجری( مجری)
مهدی سروری ( مجری):
-
جاذبه های اجرا، تسلط بر موضوع، تحصیلات مرتبط با موضوع، علاقه و عشق به موضوع، نویسنده بودن، مطالعه در همه زمینه ها
-
بکارگیری تکنولوژی در اجرا و استفاده از رایانه، اینترنت، وبلاگها و نرم افزارهای مختلف
-
اعتماد به نفس، انرژی داشتن و اکتیو بودن اجرا
رضا فرخ نژاد (پژوهشگر و مسئول پژوهش سیما)
وی با بیان اینکه پژوهش سیما بدنبال برگزاری چنین جلساتی است و تا کنون هفت نشست مهم در این زمینه برگزار شده است افزود : اقدامات دیگری برای ساپورت عوامل خطی و اجرایی سازمان در دست داریم که از جمله آن می توان به انتخاب کتابهای مناسب جهت ترجمه و همچنین دعوت از پیشکسوتان و خبرگان سازمانی برای تهیه دستنامه و هندبوک جهت مشاغل مختلف سازمان نام برد، تا نه تنها برای شما بلکه برای نسل های بعد باقی بماند و از تجربیات شما نیز استفاده بشود.
ادامه مطلب